شهر دشت ديده بان
سرزمين ممسني به علت طبيعت گشاده و وجود جنگل هاي وافر و تنوع گونه هاي گياهي و حيواني و آبهاي سطحي و تحت الارضي و زمين هاي مرغوب و مستعد و تنوع آب و هوايي در تمامي دورانهاي تاريخ مد نظر بوده و يكي از كانونهاي مهم استقرار تمدن در فارس بوده است. اين سرزمين عاري از بيابان است و در تمامي اقصي نقاط آن استقرار حيات از ازمنه قديم تا حال پابرجا بوده است. از جمله منطقه دشمن زياري كه در آن آثار باستاني و عتيقه جات بسياري از دورانهاي پيش از اسلام تا كنون كشف شده كه قصد داريم تعدادي از اين آثار را جهت آشنايي دوستان علاقمند معرفي كنيم .
به فاصله 40 كيلومتري شرق شهر نورآباد مركز ممسني و در جنوب غربي روستاي دشت ديده بان از توابع دشمن زياري آثار يك شهر قديمي به نام چشمه سردو به طول تقريب 1.5 كيلومتر و عرض 1 كيلومتر موجود است. مصالح ساختماني اين بناها از سنگ و ساروج است و در اين شهر خمره هاي سفالي زيادي كه زير خاك مدفون بوده بيرون آورده مي شوند كه ارتفاع اين كوزه ها حدود 1.5 متر است و اين كوزه ها شكم دارد و داراي نقوش مي باشد.
طبق منابع غير مكتوب سينه به سينه اهالي دشت ديده بان و چشمه سردو محدوده دشت ديده بان تا روستاي آب زالو(اوزهلي) و چك يا پوزه اوزهلي متشكل از شهر بزرگي به نام شهر زنگي بوده است كه رد آثار اين شهر اطلال هنوز پا برجاست. احتمال دارد شهر زنگي معدوم شده دشت ديده بان يادآور نام شهري بوده است كه به نام مظفرالدين بن زنگي يكي از اتابكان فارس در سال 599 هجري قمري در محدوده فعلي دشت ديده بان ساخته شده باشد اسم اين اتابك را بر روي آن نهاده باشند. شايد هم نام زنگي مربوط به ورود آريايي هاي مهاجر به فارس در 1500 سال قبل ميلاد باشد كه بوميان منطقه را ديو مي خواندند زيرا مزداپرستان آريايي كساني كه به غير خداي آريايي معتقدند ديو سينا يعني پرستنده ديو مي خواندند. در گويش لري ممسني به ديو آلا زنگي مي گويند و شايد به بوميان ساكن دشت ديده بان آلا زنگي مي گفتند كه به مرور واژه آلا حذف و زنگي همچنان باقي است. در هر حال محل دشت ديده بان يك جايگاه مهم ديده باني و نظامي بوده كه منطقه را زير نظر داشتند تا مبادا دشمن از اين گذرگاه خود را به فارس برساند.